«حق الناس» یکى از عالیترین مفاهیم حقوقى در اسلام است. هر چیز که حقى از مردم در آن باشد، در حیطهی حق الناس قرار مىگیرد. مولا امیرالمؤمنین علیهالسلام:أعظمُ الخطایا اِقتِطاعُ مالِ امرِیءٍ مُسلِمٍ بِغَیر حَقٍّ.عظیمترین گناهان، خوردنِ به ناحق و تجاوز به مال یک مسلمان است.(۱) گیله خزر به نقل از افکار نیوز : « […]
«حق الناس» یکى از عالیترین مفاهیم حقوقى در اسلام است. هر چیز که حقى از مردم در آن باشد، در حیطهی حق الناس قرار مىگیرد.
مولا امیرالمؤمنین علیهالسلام:أعظمُ الخطایا اِقتِطاعُ مالِ امرِیءٍ مُسلِمٍ بِغَیر حَقٍّ.عظیمترین گناهان، خوردنِ به ناحق و تجاوز به مال یک مسلمان است.(۱)
گیله خزر به نقل از افکار نیوز : « حق الناس » یکى از عالیترین مفاهیم حقوقى در اسلام است. هر چیز که حقى از مردم در آن باشد، در حیطهی حق الناس قرار مىگیرد.(۲) تأکید اسلام بر رعایت حق الناس آنچنان است که اگر گناهکاری از گناهان پیشین خود به درگاه الهى توبه کند، تا زمانى که حقوق ضایع کردهی مردم را ادا نکند، توبهاش پذیرفته نمیشود؛ یعنى خداوند حق خود را در کوتاهیها و تقصیرها در شرایطى که نشانههاى ندامت واقعى در فرد آشکار شود، میبخشد، اما حق مردم را نخواهد بخشید، مگر اینکه در حد امکان در صدد جبران و جلب رضایت آنان باشد.سخن مطرح شده در پرسش، برگرفته از روایات فراوانی دربارهی حق الناس است که دایرهی گستردهای دارد. در اینجا به ذکر دو نمونه بسنده میشود.۱. امام باقر(ع) میفرماید: «ظلم سه گونه است: ظلمی که خدا از آن نمیگذرد، ظلمی که خداى از آن درگذرد و ظلمی که از آن بازخواست نماید؛ و امّا ظلمی که خداى از آن نگذرد شرک به خدا است و ظلمی که خداى از آن درگذرد ستمورزى شخص بر خود است در آنچه میان خود و خدا است و ظلمی که خداوند از آن بازخواست کند، ستم در حقوق میان بندگان است».(۳)۲. «اوّلین قطره خون شهید که روى زمین میچکد کفّارهی گناهان او است، مگر بدهى که به مردم دارد، و آنرا جز أداء به صاحبش کفّارهاى نیست».(۴)گفتنی است؛ لوازم حسرت و ندامت بر گناه سعی در تدارک آن است؛ یعنی اگر حق الله بود؛ مانند ترک نماز و روزه، و حج، قضای آن را به جای آورد و اگر حق الناس و از حقوق مالی است، به صاحبش و اگر مرده به ورثهاش بپردازد و اگر حق عرضی (آبروئی) است حلالیت بطلبد و اگر حق قصاص یا دیه بود خود را تسلیم او کند تا قصاص کند یا دیه بگیرد یا ببخشد. پس ان شاءالله همهی گناهان، چه حق الله و چه حق الناس بخشیده میشود به شرطی که توبهی واقعی انجام شود و هر گناه متناسب با خودش تدارک و جبران شود.(۵)
- نویسنده : گیله خزر (گیل خزر)














Wednesday, 4 February , 2026